Funkcije za jezike u kojima se piše zdesna nalevo

Microsoft Office podržava funkcionalnost pisanja zdesna nalevo (zdesna nalevo: odnosi se na postavke tastature, prikaze dokumenata, objekte korisničkog interfejsa i smer prikazivanja teksta. Arapski i jevrejski su jezici u kojima se piše zdesna nalevo.) i funkcije za jezike koji se koriste u okruženju pisanja zdesna nalevo ili kombinovanom okruženju pisanja zdesna nalevo i sleva nadesno u vezi sa unosom, uređivanjem i prikazivanjem teksta. U ovom kontekstu, fraza „jezici u kojima se piše zdesna nalevo“ označava bilo koji sistem pisanja u kojem se piše zdesna nalevo i uključuje jezike koji zahtevaju kontekstualno oblikovanje, na primer arapski, kao i jezike koji to ne zahtevaju. Moguće je promeniti prikaz tako da se podaci pojavljuju zdesna nalevo ili pojedinačne datoteke da bi se njihov sadržaj prikazivao zdesna nalevo.

Ako na vašem računaru nije instalirana verzija sistema Office za pisanje zdesna nalevo, biće potrebno da instalirate odgovarajući jezički paket. Takođe morate da koristite operativni sistem Microsoft Windows koji ima podršku za pisanje zdesna nalevo – na primer, arapsku verziju operativnog sistema Windows Vista sa servisnim paketom 2 – i da omogućite jezik tastature za jezik u kojem se piše zdesna nalevo, a koji želite da koristite.

 Napomena   

U ovom članku


Zahtevi za rad sa tekstom na jezicima u kojima se piše zdesna nalevo

Windows Vista ili Windows 7

Ako koristite operativni sistem Windows Vista ili Windows 7, morate prvo dodati jezik unosa i omogućiti raspored tastera na tastaturi za jezik u kojem se piše zdesna nalevo da biste mogli koristiti funkcije za pisanje zdesna nalevo u sistemu Microsoft Office ili čak tačno prikazati pisma sa smerom pisanja zdesna nalevo.

Windows XP

Ako koristite Windows XP, da biste mogli da koristite funkcije pisanja zdesna nalevo u sistemu Office ili čak i da ispravno prikažete pisma zdesna nalevo, prvo morate da na kontrolnoj tabli operativnog sistema Windows XP instalirate potrebna Microsoft Windows kompleksna pisma. Pošto instalirate softver za kompleksna pisma, dodajte jezik tastature. Više informacija potražite u člancima Podešavanje operativnog sistema Windows XP za više jezika i Omogućavanje rasporeda tastera na tastaturi za različite jezike.

Vrh stranice Vrh stranice

Izbor jezika prikaza

U zavisnosti od načina na koji želite da podesite računar, možete koristiti jedan jezik za prikaz (za menije, dijaloge i čarobnjake), a po potrebi unositi tekst na drugom jeziku. Ako želite da unosite tekst na jeziku u kojem se piše zdesna nalevo, kao i da pregledate menije i pomoć na mreži na tom jeziku, željene opcije jezika za prikaz sistema Office možete podesiti na taj jezik. Više informacija potražite u članku Podešavanje željenih opcija jezika za uređivanje, prikaz ili pomoć.

Nekoliko funkcija za pisanje zdesna nalevo u Office programima koriste jezik prikaza da bi odredile smer (smer: definiše redosled čitanja, poravnavanje i/ili vizuelni izgled teksta i dokumenata pisanih zdesna nalevo nezavisno od jezika tastature. Smer opisuje i korisnički interfejs kao i orijentaciju kontrola i drugih objekata na ekranu.) rasporeda na ekranu i poravnavanje teksta u dijalozima. Kad u dijalogu Podešavanje željenih opcija jezika u sistemu Office kao jezik prikaza korisnika navedete jezik u kojem se piše zdesna nalevo, raspored menija, dijaloga i čarobnjaka ima smer zdesna nalevo, ali postavke operativnog sistema Microsoft Windows i dalje su podešene za smer sleva nadesno. Da biste saznali kako da promenite jezik prikaza u operativnom sistemu Microsoft Windows, pogledajte članak Promena jezika prikaza.

Na primer, ako je arapski izabran kao jezik prikaza u sistemu Office (ali ne i u operativnom sistemu Windows), videćete sledeći prikaz:

Jezik korisničkog interfejsa je arapski

Iako se meniji prikazuju zdesna nalevo, naslovna traka ostaje na engleskom, a dugmad Zatvori, Umanji i Uvećaj ostaje u gornjem desnom uglu, kao u interfejsu sa smerom pisanja sleva nadesno. Ako bi prikaz operativnog sistema Windows bio podešen za jezik u kojem se piše zdesna nalevo, jezik na naslovnoj traci bi takođe bio preveden, a dugmad Zatvori, Umanji i Uvećaj nalazila bi se u gornjem levom uglu.

Ako prvenstveno koristite jezik u kojem se piše sleva nadesno, ali ponekad treba da umetnete tekst na jeziku u kojem se piše zdesna nalevo, kao jezik prikaza možete izabrati engleski (SAD), a tekst unositi na jeziku u kojem se piše zdesna nalevo u većini Office programa kad to želite. Da biste to uradili, podesite tekst, znakove za nabrajanje i numerisanje za smer zdesna nalevo u oblasti uređivanja i omogućite raspored tastera na tastaturi.

Promena jezika prikaza

Smer teksta možete promeniti iz Microsoft Office programa tako što ćete na kartici Početak, u grupi Pasus kliknuti na dugme Zdesna nalevo (pojavljuje se samo ako ste omogućili jezik u kojem se piše zdesna nalevo). Čak i kada promenite prikaz tako da se pojavljuje na jeziku u kojem se piše zdesna nalevo, morate biti omogućen odgovarajući raspored tastera na tastaturi da biste mogli da unosite tekst na tom jeziku.

Ako je jezik prikaza koji obično koristite engleski, ali želite da ga promenite u arapski, uradite sledeće:

  1. Otvorite neku Office datoteku, na primer Word dokument.
  2. Izaberite karticu Datoteka.
  3. Izaberite stavku Opcije.
  4. Izaberite stavku Jezik.
  5. U dijalogu Podešavanje željenih opcija jezika u sistemu Office, sa liste Jezik za uređivanje izaberite arapski, a zatim kliknite na dugme Podrazumevano.

 Važno    Na taj način se menja podrazumevani jezik za uređivanje za sve Microsoft Office programe.

Vrh stranice Vrh stranice

Jezici tastature

Da biste tekst unosili koristeći matičnu tastaturu određenog jezika, morate da instalirate odgovarajući jezički paket za taj jezik i dodate odgovarajući raspored tastera na tastaturi. Kada dodate raspored tastera na tastaturi za drugi jezik i izaberete traku jezika tako da bude usidrena na traci zadataka, indikator jezika se pojavljuje na traci zadataka Slika trake jezika i prikazuje trenutni jezik tastature. Na primer, indikator jezika za arapski je Indikator arapske tastature. Više informacija o traci jezika potražite u članku Traka jezika (pregled).

 Napomena    Traka jezika pojavljuje se automatski kada u dijalogu Usluge za tekst i jezici unosa operativnog sistema Microsoft Windows dodate tastaturu za najmanje još jedan jezik pored engleskog.

  • Da biste prikazali traku jezika kada je indikator jezika vidljiv na traci zadataka, kliknite na indikator jezika i izaberite stavku Prikaži traku jezika.
  • Da biste na traci zadataka prikazali indikator jezika kada je traka jezika vidljiva, na traci jezika kliknite na dugme Umanji.
  • Da biste izabrali tastaturu za drugi jezik, kliknite na ime trenutnog jezika (na traci jezika) ili na indikator jezika, a zatim izaberite ime drugog jezika.

Uputstva o omogućavanju tastature specifične za jezik potražite u članku Omogućavanje rasporeda tastera na tastaturi za različite jezike.

Korišćenje mape znakova i ASCII kodova znakova za unos teksta

U zavisnosti od jezika koji su vam potrebni, Munja može uneti tekst pomoću mape znakova ili ASCII kodova znakova. Informacije o ASCII kodovima znakova potražite u članku Umetanje znakova c, L, Y, ® i drugih znakova koji ne postoje na tastaturi.

Ako želite da unesete samo mali tekst na drugom jeziku, a ne želite da menjate tastaturu, za unos teksta možete koristiti mapu znakova koja je deo pribora u operativnom sistemu Microsoft Windows. Znak sa neke od stranica fontova jezika u kojima se piše zdesna nalevo ili sleva nadesno možete izabrati, kopirati u ostavu, a zatim umetnuti u dokument. Više informacija o korišćenju mape znakova za unos teksta potražite u članku Korišćenje specijalnih znakova (mapa znakova).

Vrh stranice Vrh stranice

Prikazivanje teksta zdesna nalevo

Smer teksta odnosi se na redosled čitanja (redosled čitanja: vizuelni redosled u kome se prikazuju znaci, reči i grupe reči. Engleski i većina evropskih jezika se prikazuju redosledom sleva nadesno, dok se hebrejski, arapski, persijski i urdu prikazuju zdesna nalevo.), poravnavanje i celokupni raspored elemenata ekrana. Kada se tekst zdesna nalevo i sleva nadesno koriste zajedno u istoj rečenici, pasusu ili kontroli, kombinovani tekst se naziva „mešoviti“.

Kada je Office program podešen i omogućen za prikaz okruženja za tekst zdesna nalevo, izgled kursora se menja da bi ukazao na smer (ujednačeni deo teksta: kontinualan deo teksta ili niska znakova sa zajedničkim atributima. Svi znakovi u ujednačenom delu teksta imaju ista svojstva smera.) sleva nadesno Kursor smera sleva nadesno ili Kursor koji označava kretanje sleva nadesno odnosno smer zdesna nalevo Kursor smera zdesna nalevo. Kursor se može pomerati u skladu sa smerom prepoznatog jezika (logičko pomeranje) ili do sledećeg vizuelno susednog znaka (vizuelno pomeranje).

Vrh stranice Vrh stranice

Smer teksta u programu Access ili Excel

Tekst u ćeliji (ćelija: okvir u preseku reda i kolone na radnom listu ili u tabeli u koji unosite podatke.) ili polju (polje: element tabele koji sadrži određenu vrstu informacija, na primer prezime. Na primer, polje „Zvanje“ može da sadrži „Dr“ ili „Mr“. U bazama podataka kao što je Microsoft SQL Server polja se nazivaju kolonama.) može biti poravnat sa leve strane, po sredini ili sa desne strane. U nekim programima kao što su Access i Excel tekst može imati i kontekstni smer.

Kada tekst ima kontekstni smer, tekst i brojevi se poravnavaju u skladu sa jezikom prvog unetog znaka – na primer, tekst u ćeliji ili polju je poravnat sa desne strane ako je prvi znak na jeziku u kojem se piše zdesna nalevo, a sa leve strane ako je prvi znak na jeziku u kojem se piše sleva nadesno. Kontekstni smer teksta možete da zamenite i prebacite se na levi, centralni ili desni smer teksta za pojedinačne objekte.

Mnogi programi za smer zdesna nalevo ili kombinovani smer zdesna nalevo i sleva nadesno primenjuju pravila konteksta koja kontrolišu smer teksta i redosled čitanja teksta. Polja, liste i drugi elementi kontrolišu pravila konteksta za tekst koji sadrže.

Pravila konteksta za redosled čitanja i smer teksta su sledeća:

Svaki put kada promenite prvi strogo definisani znak iz jezika u kojem se piše sleva nadesno u jezik u kojem se piše zdesna nalevo (ili obrnuto), redosled čitanja i smer teksta menjaju se u skladu sa tim.

Vrh stranice Vrh stranice

Podešavanje teksta, znakova za nabrajanje i numerisanja za smer zdesna nalevo

Kad se omoguće jezici u kojima se piše sleva nadesno i jezici u kojima se piše zdesna nalevo, na traci su omogućena dugmad za pasus Sleva nadesno i Zdesna nalevo u većini Office programa. Kad kliknete na ovu dugmad, možete promeniti smer teksta pri unosu i obostranom poravnavanju teksta.

 Napomena    U programu Microsoft OneNote dugmad Sleva nadesno i Zdesna nalevo dostupna su ako kliknete na strelicu pored stavke Poravnavanje pasusa.

Vrh stranice Vrh stranice

Izbor ligatura i dijakritika

U programima za obradu teksta – kao što je program Word – možete izabrati, pronaći i zameniti pojedinačne dijakritike (dijakritici: oznake koje se štampaju iznad, ispod ili pored znaka i kazuju kako ga treba izgovarati.) i pojedinačne arapske znake bez obzira na to da li su napisani spojeno. Svakom ligaturom i dijakritikom se upravlja kao diskretnom jedinicom reči jezika u kome se piše zdesna nalevo.

Sledeći primer prikazuje izbor arapske reči koja ima ligaturu od tri znaka (pri izboru svakog znaka).

Reč sa izabranom jednom ligaturom Reč sa izabrane dve ligature Reč sa izabrane tri ligature

Vrh stranice Vrh stranice

Čuvanje teksta koji se piše zdesna nalevo u formatu HTML

Datoteke možete sačuvati u HTML (HTML: standardni jezik na bazi oznaka koji se koristi u dokumentima na svetskoj komunikacionoj mreži. HTML koristi oznake i tako Veb pregledačima daje instrukcije kako da prikažu elemente stranice kao što su tekst i slike i kako da reaguju na radnje korisnika. HTML – Hypertext Markup Language (hipertekstualni markerski jezik)) formatu radi objavljivanja na vebu sa smerom zdesna nalevo ili sleva nadesno. Veb stranice sa smerom zdesna nalevo označene su pomoću standardnog HTML atributa DIR u HTML datoteci. Ako veb pregledač koji koristite prepoznaje atribut DIR, stranica se prikazuje u smeru zdesna nalevo. Ako veb pregledač ne prepoznaje atribut DIR, stranica se prikazuje u smeru sleva nadesno.

 Savet    Da biste prikazali veb stranice sa smerom zdesna nalevo, koristite pregledač koji prepoznaje atribut DIR, na primer bar Microsoft Internet Explorer 3.02 za Bliski Istok, Microsoft Internet Explorer 4.01 za složena pisma ili bar Microsoft Internet Explorer 5.

Vrh stranice Vrh stranice

Sortiranje po redosledu zdesna nalevo

Redosled sortiranja zdesna nalevo se primenjuje kad god je moguće i to na liste podataka u prikazu tabele, prikazu kartice i prikazu ikone i na grupisane liste, liste kontakata, liste fascikli i liste adresa.

 Napomena    Neki prikazi na serveru možda neće sortirati podatke u skladu sa redosledom sortiranja zdesna nalevo, zato što prate podržane redoslede sortiranja na serveru.

Vrh stranice Vrh stranice

Kodne stranice

Microsoft Office programi podržavaju sledeće kodne stranice koje su dostupne za korisnike arapskog, hebrejskog i mešovitog teksta:

arapski

Svaka kodna stranica (kodna stranica: tabela koja binarne kodove znakova koji se koriste u programu povezuje sa tasterima na tastaturi, odnosno sa izgledom znakova na ekranu. Kodne stranice su sredstvo kojim se obezbeđuje podrška za jezike koji se koriste u drugim zemljama/regionima.) identifikuje se pomoću jedinstvenog broja kodne stranice. Kodna stranica (CP) za arapski je CP 1256.

  • UTF-8, ISO 8859-6, DOS-720, ASMO-708

Jezici dari, pašto, persijski, ujgurski i urdu koriste iste kodne stranice kao i arapski.

Hebrejski

Svaka kodna stranica (kodna stranica: tabela koja binarne kodove znakova koji se koriste u programu povezuje sa tasterima na tastaturi, odnosno sa izgledom znakova na ekranu. Kodne stranice su sredstvo kojim se obezbeđuje podrška za jezike koji se koriste u drugim zemljama/regionima.) identifikuje se pomoću jedinstvenog broja kodne stranice. Kodna stranica (CP) za hebrejski je CP 1255.

  • UTF-8, ISO 8859-8, DOS-86

Jidiš koristi iste kodne stranice kao hebrejski.

Vrh stranice Vrh stranice

 
 
Primenljivo na:
Access 2013, Excel 2013, OneNote 2013, Outlook 2013, PowerPoint 2013, Publisher 2013, Visio 2013, Visio Professional 2013, Word 2013, Access 2010, Excel 2010, OneNote 2010, Outlook 2010, PowerPoint 2010, Publisher 2010, Visio 2010, Word 2010