Efektywne używanie kolorów: oddziaływanie koloru na użytkownika

Autor: Katherine Nolan

Agencje reklamowe szybko wykorzystały do celów komercyjnych wyniki badań psychologicznych na temat istotnego wpływu koloru na nasze emocje i sposób postrzegania otoczenia. Reklamy wykorzystują tę wiedzę, aby wywołać u oglądających je osób uczucia lub wspomnienia, które powodują chęć posiadania reklamowanych towarów. Efekt ten występuje jednak nie tylko w reklamach, których kolory wybrano z myślą o oddziaływaniu na podświadomość widza.


Dotyczy programów:
Microsoft Office FrontPage® 2003
Microsoft FrontPage® 2002

Wyniki badań spowodowały na przykład, że wielu pracodawców wprowadziło na komputerach pracowników schematy z dominującym kolorem zielonym, o którym wiadomo, że zmniejsza liczbę godzin nieobecności spowodowanej chorobą. Na uniwersytecie stanu Iowa trener zespołu Hawkeye — Hayden Fry, kierując się wynikami badań potwierdzającymi tezę, że różowy kolor otoczenia zmniejsza agresję u ludzi, zdecydował o pomalowaniu szatni gości na różowo.

Należy sobie uświadomić, że osoby odwiedzające nasze witryny sieci Web również będą wyciągać wnioski na temat właściwości, jakości, niezawodności i wartości danych produktów lub usług, podświadomie ulegając zastosowanej kolorystyce.

Znaczenie kolorów

Nie istnieją kolory „dobre” ani „złe”. Odczucia pozytywne lub negatywne można wywołać przy użyciu każdego koloru w zależności od kontekstu. Można również wywoływać reakcje zależne od przeżyć osób oglądających witrynę. Niektóre z popularnych skojarzeń związanych z kolorami w kulturze zachodniej podano w tabeli poniżej.

Kolory i ich typowe znaczenie w kulturze zachodniej

Kolor Pozytywny Negatywny
Biały Czystość, niewinność, brak domieszek Chłód, próżnia, sterylność
Czerwony Siła, odwaga, namiętność Niebezpieczeństwo, agresja, dominacja
Żółty Szczęście, przyjaźń, optymizm Tchórzostwo, rozdrażnienie, obcesowość
Brązowy Ciepło, realizm, dojrzałość Brud, smutek, niska jakość
Zielony Naturalność, spokój, relaks Zazdrość, brak doświadczenia, chciwość
Niebieski Siła, zaufanie, autorytet Chłód, depresja, przygnębienie

Żaden z powyższych kolorów nie jest jednoznaczny. Ponieważ występują w różnych wariantach, ich jednoznaczna interpretacja jest niemożliwa. Niemniej poznanie pewnych ważnych pojęć związanych z kolorami pomoże nam ocenić, w jakim stopniu zróżnicowanie koloru i połączenie go z innymi kolorami wpływa na ludzi. Przyjrzyjmy się tej kwestii dokładniej.

Odcień, nasycenie i jaskrawość

Odcień określa kolor podstawowy, czyli zielony, czerwony, niebieski, pomarańczowy itd.

Odcień określa kolor podstawowy

Rysunek 1. Odcień określa kolor podstawowy.

Odcień koloru silnie wpływa na sposób jego postrzegania. Kolor ze środka palety czerwieni będzie oznaczać większe zagrożenie lub większą pasję niż kolor, który jest bardziej zbliżony do pomarańczowego. Z kolei czerwony o odcieniu różowym jest kolorem uspokajającym.

Nasycenie oznacza ilość szarości w kolorze i określa, jak żywy jest dany kolor.

Nasycenie oznacza ilość szarości w kolorze

Rysunek 2. Nasycenie oznacza ilość szarości w kolorze.

Zwykle kobiety preferują kolory o mniejszym nasyceniu, a mężczyźni wręcz przeciwnie.

Jaskrawość oznacza ilość bieli w kolorze lub jego intensywność. Jaskrawość dowolnego koloru waha się od czystej bieli od czerni.

Jaskrawość oznacza ilość bieli w kolorze lub jego intensywność

Rysunek 3. Jaskrawość oznacza ilość bieli w kolorze lub jego intensywność.

Użycie tego samego koloru o różnych stopniach jaskrawości w palecie kolorów witryny umożliwia uzyskanie jednolitego schematu kolorów. Zwykle kolory o większej jaskrawości wydają się lżejsze, podczas gdy kolory ciemniejsze są bardziej „poważne”.

Za pomocą narzędzia programu Microsoft FrontPage® 2002 do tworzenia witryn sieci Web i zarządzania nimi można niezależnie modyfikować każdą z wymienionych właściwości koloru, aby zwiększyć efekt psychologiczny wywierany na osoby odwiedzające witrynę.

  • W oknie dialogowym Więcej kolorów programu FrontPage 2002 kliknij przycisk Niestandardowe, aby wyświetlić wartości odcienia, nasycenia i jaskrawości (Odc., Nas., Jaskr.) wybranego koloru.
  • Korzystając z suwaków lub zmieniając wartości liczbowe w celu zmodyfikowania poszczególnych właściwości, można od razu sprawdzić, w jaki sposób zmieni się kolor na skutek tych modyfikacji.

Tworzenie efektywnych schematów kolorów

Osoby, które nie mają przygotowania artystycznego, mogą mieć trudności z łączeniem kolorów w schematy wywołujące skojarzenia lub o określonym znaczeniu. Warto odwiedzić witryny prezentujące efekty pracy artystów, którzy potrafią stworzyć określony nastrój przy użyciu kolorów. Przeanalizowanie sposobu wykorzystania kolorów przez artystów może być bardzo pouczające. Oglądanie witryn artystów i wychwytywanie znaczenia poszczególnych kolorów zwiększy również wrażliwość oczu na kolory, a także poprawi zdolność wyboru skutecznych kombinacji.

Po wybraniu pewnych kolorów podstawowych można łatwo tworzyć harmonijne schematy kolorów, analizując sposób rozmieszczenia kolorów na palecie programu FrontPage 2002. Wybierając kolory leżące po przekątnej lub w poziomie, można utworzyć paletę doskonale uzupełniających się kolorów.

Pasy kolorów znajdujące się na palecie kolorów programu FrontPage

Rysunek 4. Pasy kolorów znajdujące się na palecie kolorów programu FrontPage.

Przyjrzyjmy się prostemu układowi witryny poniżej, wyświetlanej w trzech różnych kombinacjach kolorów. Odpowiadając na pytania, spróbujmy określić odczucia wobec poszczególnych schematów. Oczywiście w tym przypadku nie trzeba koncentrować się na niczym innym poza kolorem, wystarczy zapamiętać pierwsze wrażenie na jego widok.

Schemat kolorów ma często wpływ na pierwsze wrażenie

Schemat kolorów ma często wpływ na pierwsze wrażenie

Schemat kolorów ma często wpływ na pierwsze wrażenie

Rysunki 5, 6 i 7. Schemat kolorów ma często wpływ na pierwsze wrażenie.

  • W której witrynie znajdują się najdroższe/najtańsze towary?
  • Którą witrynę darzysz największym/najmniejszym zaufaniem?
  • Którą z witryn odwiedzisz z największym/najmniejszym prawdopodobieństwem, szukając informacji finansowych?
  • Kobieta zdradza Ci „sekret”. Czego może on dotyczyć w każdej z witryn?

Każdy może udzielić innej odpowiedzi na każde z powyższych pytań. Reakcja na kolor ma podłoże kulturowe i zależy od skojarzeń związanych z danym kolorem, a dotyczących życia codziennego. Kolor żółty dla większości ma zabarwienie radosne, ale w medycynie może oznaczać żółtaczkę!

Osoby mieszkające w ciepłym klimacie zdecydowanie preferują jasne, wyraziste kolory, a z kolei osoby mieszkające w zimniejszych częściach świata wolą chłodniejsze, bardziej wyblakłe kolory. Preferencje mogą się zmieniać w zależności od kontekstu. Na przykład osoba mieszkająca z chłodnym klimacie podczas planowania urlopu swoją uwagę skieruje raczej na kolory cieplejsze niż te, którym będzie się przyglądać bliżej podczas wybierania wyposażenia domu.

Niektóre efekty kolorystyczne są uniwersalne lub przynajmniej szeroko rozpowszechnione. Przyjrzyjmy się ponownie każdemu z podanych przykładów i sprawdźmy, jak prosta zmiana jednego koloru może wpłynąć na wygląd witryny.

Zwiększanie atrakcyjności witryny

Niektóre kombinacje kolorów wyjątkowo podobają się w jednym segmencie rynku. Na przykład paleta kolorów o niskim nasyceniu użyta w pierwszym przykładzie jest raczej postrzegana jako kobieca i pasuje do witryny sprzedającej artykuły do pielęgnowania urody, ale niekoniecznie do witryny sprzedającej odzież męską. Wersja witryny mająca podobne, ale bardziej nasycone kolory, będzie w efekcie atrakcyjniejsza dla większej liczby odwiedzających.

Zwiększenie nasycenia może podnieść atrakcyjność palety

Rysunek 8. Zwiększenie nasycenia może podnieść atrakcyjność palety.

Tworzenie wrażenia wysokiej jakości

Kombinacja wyrazistych, mocno nasyconych odcieni brązu, pomarańczy oraz żółci w drugim przykładzie uwydatnia negatywne znaczenia każdego z nich — tandetność, obcesowość, nachalność. Użycie mniej intensywnych kolorów równoważy ten efekt, sprawiając, że witryna wygląda cieplej i przystępniej, a jakość oferowanych towarów wydaje się wyższa.

Zmniejszając nasycenie, można osiągnąć efekt ocieplenia barw

Zmniejszając nasycenie, można osiągnąć efekt ocieplenia barw

Rysunek 9. Zmniejszając nasycenie, można osiągnąć efekt ocieplenia barw.

Prezentowanie witryny w przyjaznych i bardziej przystępnych kolorach

Kombinacje z kolorem niebieskim są zwykle używane w biznesie, ponieważ zwiększają zaufanie, dlatego nieprzypadkowo kolor niebieski w różnych odcieniach jest rozpowszechniony w dużych witrynach biznesowych. Jednak użyty oddzielnie, nawet w różnych odcieniach, może oznaczać chłód, konserwatyzm i nieprzystępność. Dodatek czerwieni i żółci ociepla i ożywia ten schemat kolorów.

Dodanie kolorów czerwonego i żółtego ociepla kolor niebieski

Dodanie kolorów czerwonego i żółtego ociepla kolor niebieski

Rysunek 10. Dodanie kolorów czerwonego i żółtego ociepla kolor niebieski.

Praktyczne aspekty stosowania koloru w sieci Web

Pierwsze wyświetlenie własnej witryny na innym komputerze może być szokujące. Inna platforma, przeglądarka, typ ekranu, rozmiar, rozdzielczość, liczba dostępnych kolorów oraz ustawienia użytkownika mogą sprawić, że wygląd witryny będzie zawsze nieco inny. Nie jest to jednak problem. Problemy pojawiają się tylko wtedy, gdy witryna jest przedstawiana w takiej postaci, że dla niektórych grup użytkowników jest zupełnie niefunkcjonalna.

Kolor bezpieczny dla sieci Web

Często mówi się, że podczas tworzenia witryn sieci Web najbezpieczniej jest zmniejszyć liczbę kolorów do 256, aby uzyskać paletę kolorów neutralną dla sieci Web. To mogłoby być prawdą, gdyby większość użytkowników używała takiej palety kolorów, ale zgodnie z najnowszymi danymi statystycznymi z witryny W3Schools, takie ograniczenie dotyczy obecnie tylko około 3 procent użytkowników. Szczerze mówiąc, takim użytkownikom Internet może się wydawać szary i nudny. Ograniczenie palety kolorów nie jest raczej konieczne, ale przed opublikowaniem witryny warto zmienić ustawienia ekranu, aby upewnić się, że inna głębia kolorów nie zmniejszy funkcjonalności witryny.

Daltonizm

U około 8% mężczyzn i niewielkiego procentu kobiet występuje pewna forma niedostrzegania barw, polegająca zwykle na trudności z rozpoznawaniem koloru czerwonego i zielonego, dlatego niektóre kombinacje kolorów mogą spowodować, że witryna będzie zupełnie nieczytelna dla takich osób.

Jeśli spojrzysz na paletę kolorów programu FrontPage oczyma osoby z deuteranopią (niedostrzeganie barwy zielonej — najczęstsza postać daltonizmu), zrozumiesz, w jaki sposób ta choroba wpływa na postrzeganie kolorów. Stąd wniosek, że wybranie palety zawierającej wyłącznie odcienie koloru czerwonego i zielonego może spowodować problemy w odbiorze przez niektóre osoby.

Paleta kolorów postrzegana przez osoby z deuteranopią

Rysunek 11. Paleta kolorów postrzegana przez osoby z deuteranopią.

Aby sprawdzić, jak dana witryna będzie postrzegana przez użytkownika z daltonizmem lub ślepotą barw, należy odwiedzić witrynę Vischeck, w której projektanci stron sieci Web mogą przetestować swoją pracę pod tym kątem.

Wnioski

Spójrz krytycznym okiem na swoją witrynę. Jakie znaczenie mają użyte kolory? Dobrze dobrany schemat kolorów może przekonać użytkownika o rzetelności i solidności danej witryny sieci Web oraz skłonić go do zakupów lub podjęcia współpracy. Źle dobrane kolory mogą wystraszyć potencjalnych klientów i nakłonić ich do odwiedzenia witryn konkurencji. Czas przyjrzeć się bliżej aktualnym kolorom w Twojej witrynie sieci Web.


Jeżeli podoba Ci się ten artykuł i chcesz dowiedzieć się więcej o zabawnych i użytecznych funkcjach pakietu Office, zamów subskrypcję naszego biuletynu.

 
 
Dotyczy:
FrontPage 2003