Korištenje programa Excel kao kalkulatora

Umjesto posezanja za kalkulatorom, poslužite se programom Microsoft Office Excel za matematičke izračune!

Na radni list (radni list: Osnovni dokument koji koristite za spremanje i rad s podacima u Excelu. Naziva se i proračunska tablica. Radni list sadrži ćelije koje su organizirane u stupce i retke; radni list uvijek je spremljen u radnoj knjizi.) možete unositi jednostavne formule (formula: Niz vrijednosti, referenci ćelija, naziva, funkcija ili operatora u ćeliji koji zajedno stvaraju novu vrijednost. Formula uvijek počinje znakom jednakosti (=).) za zbrajanje, oduzimanje, množenje i dijeljenje dvije numeričke vrijednosti ili više njih. Možete i unijeti formulu koja koristi funkciju SUM (ili Automatski zbroj) da biste brzo zbrojili ukupni niz vrijednosti bez ručnog unošenja u formulu. Nakon stvaranja formule možete je unijeti u susjedne ćelije  – nema potrebe za opetovanim stvaranjem iste formule.

Kada se naučite raditi s jednostavnim formulama, možda ćete htjeti naučiti više o stvaranju kompleksnih formula te iskušati neke od mnogobrojnih funkcija (funkcija: Unaprijed napisana formula koja uzima jednu ili više vrijednosti, izvršava postupak i vraća vrijednost ili vrijednosti. Funkcije koristite za pojednostavljivanje i skraćivanje formula na radnom listu, posebno onih koji izvode duge ili složene izračune.) dostupnim u programu Excel. Dodatne informacije potražite u člancima Pregled formula i Popis funkcija radnog lista (po kategorijama).

Što želite učiniti?


Više o jednostavnim formulama

Najvažnije je znati da svi unosi formule započinju znakom jednakosti (=). U slučaju jednostavnih formula upisujete znak jednakosti iza kojeg slijede numeričke vrijednosti koje želite izračunati i matematički operatori koje želite koristiti   – na primjer, znak plus (+) za zbrajanje, znak minus (-) za oduzimanje, zvjezdica (*) za množenje i kosa crta (/) za dijeljenje unesenih vrijednosti. Kada pritisnete ENTER, Excel odmah izračunava i prikazuje rezultat formule.

Kada, na primjer, u ćeliju upišete jednostavnu formulu (na primjer =12.99+16.99 u ćeliju C6 na sljedećoj slici), a zatim pritisnete ENTER, Excel izračunava rezultat i prikazuje ga u ćeliji. Sama formula prikazuje se u traci formule (traka formule: Traka na vrhu Excelovog prozora koju koristite da biste unijeli ili uređivali vrijednosti ili formule u ćelijama ili grafikonima. Prikazuje stalnu vrijednost formule pohranjene u aktivnoj ćeliji.).


Primjer jednostavne formule

Formula koju ste unijeli u ćeliju ostaje vidljiva u traci formule i možete je vidjeti pri svakom odabiru ćelije.

Kliknite Automatski zbroj i gotovi ste!

Da biste brzo zbrojili ukupan niz vrijednosti bez da ih ručno unosite u formulu, možete unijeti formulu koja koristi funkciju SUM, odnosno Automatski zbroj.

Automatski zbroj gumb je koji prikazuje simbol "zbroja" (sigma iz grčkog alfabeta pisana velikim slovom). Taj gumb možete pronaći unutar bliskog raspona između dva mjesta na Vrpci, na kartici Polazno u grupi Uređivanje i na kartici Formule u grupi Biblioteka funkcija.

Kada odaberete ćeliju s desne strane raspona numeričkih vrijednosti ili ispod njega, a zatim kliknete Automatski zbroj, Excel automatski uvrštava taj raspon u formulu i izračunava vrijednosti.


Gumb Automatski zbroj

Klikom na Automatski zbroj unosite formulu koja koristi funkciju SUM za izračunavanje numeričkih vrijednosti točno iznad ili lijevo od odabrane ćelije.

Da biste, recimo, brzo zbrojili sve brojeve za siječanj, samo morate odabrati ćeliju B7, a zatim kliknuti Automatski zbroj. Obojani pomični tekst okružuje odabrane ćelije u formuli koja je unesena u ćeliju B7. Nakon što pritisnete ENTER, rezultat formule prikazuje se u odabranoj ćeliji (B7), a formula se prikazuje u traci formule.


Primjer formule koja koristi funkciju SUM

U ćeliji B7 prikazuje se rezultat formule. Sama formula prikazuje se u traci formule pri svakom odabiru ćelije.

U formuli koja koristi funkciju kao što je SUM referenca ćelije koja se prikazuje unutar zagrade argument (argument: Vrijednosti koje funkcija koristi za izvršavanje postupaka ili izračuna. Vrsta argumenta funkcije karakteristična je za pojedine funkcije. Najčešći argumenti koji se koriste u funkcijama uključuju brojeve, tekst, reference ćelija i nazive.) je formule. Taj argument određuje koje će vrijednosti formula izračunati. Dvotočka (:) u referenci ćelije (B3:B6 u primjeru) naznačuje da je referenca ćelije raspon (raspon: Dvije ili više ćelija na listu. Ćelije u rasponu mogu i ne moraju biti susjedne.) ćelija. U formuli koja koristi funkciju uvijek su potrebne zagrade  – one odvajaju argument od naziva funkcije u formuli.

Kada se umjesto stvarnih vrijednosti u argumentu formule koristi referenca ćelije, Excel može automatski ažurirati rezultat formule pri svakom ažuriranju vrijednosti u povezanim ćelijama.

Prestanite upisivati istu formulu uvijek iznova

Nakon što stvorite formulu, možete je kopirati u druge ćelije  – nema potrebe za opetovanim stvaranjem iste formule.

Kada, na primjer, kopirate formulu iz ćelije B7 u susjednu ćeliju C7, formula u toj ćeliji automatski se prilagođava novom mjestu te izračunava numeričke vrijednosti u stupcu C.


Primjer trenutačne primjene kopirane formule na novi stupac

Kopirana formula referira se na numeričke vrijednosti u stupcu C te ih izračunava.

Vrh stranice Vrh stranice

Korištenje jednostavne formule za zbrajanje, oduzimanje, množenje ili dijeljenje numeričkih vrijednosti

U slučaju jednostavne formule možete unijeti vrijednosti i matematičke operatore da biste izračunali te vrijednosti. No umjesto da vrijednosti unosite izravno u formulu, možete uputiti na ćelije koje sadrže vrijednosti koje želite izračunati. Korištenjem referenci ćelija (adresa ćelije: Skup koordinata koje su pridružene ćeliji radnog lista. Npr. adresa ćelije koja se pojavljuje na sjecištu stupca B i retka 3 jest B3.) u formuli osiguravate automatsko ažuriranje svih promjena vrijednosti u izračunatom rezultatu formule.

  1. Na radnom listu kliknite ćeliju u koju želite unijeti formulu.
  2. Za pokretanje formule upišite =
  3. Da biste unijeli prvu numeričku vrijednost, učinite nešto od sljedećeg:
    • Upišite vrijednost koju želite koristiti.

 Savjet   Na primjer, upišite 10.

  • Odaberite ćeliju koja sadrži vrijednost koju želite koristiti.

 Savjet   Na primjer, odaberite ćeliju A1.

  1. Da biste unijeli matematički operator koji želite koristiti, učinite nešto od sljedećeg:
    • za korištenje znaka plus (+) da biste zbrojili vrijednosti iz formule, upišite +
    • za korištenje znaka minus (-) da biste oduzeli vrijednosti iz formule, upišite -
    • za korištenje zvjezdice (*) da biste pomnožili vrijednosti iz formule, upišite *
    • za korištenje kose crte (/) da biste podijelili vrijednosti iz formule, upišite /
  2. Da biste unijeli sljedeću numeričku vrijednost, učinite sljedeće:
    • Upišite vrijednost koju želite koristiti.

 Savjet   Na primjer, upišite 5.

  • Odaberite ćeliju koja sadrži vrijednost koju želite koristiti.

 Savjet   Na primjer, odaberite ćeliju B1.

  1. Ponovite četvrti i peti korak za sve dodatne matematičke operacije i vrijednosti koje želite uključiti u formulu.

 Savjet   Da bi operacija imala prednost u izračunu, upotrijebite zagradu. Upišite, na primjer, =(10+5)*2 ili =(A1+B1)*C1.

  1. Kada dovršite formulu, pritisnite ENTER.

Vrijednost rezultata formule po zadanom se prikazuje u odabranoj ćeliji, a sama se formula prikazuje u traci formule.

Vrh stranice Vrh stranice

Korištenje funkcije SUM za zbrajanje ukupnih numeričkih vrijednosti unutar stupca ili retka

Da biste izračunali ukupni zbroj niza numeričkih vrijednosti u retku ili stupcu, ne morate ručno unositi sve vrijednosti u formulu. Umjesto toga možete koristiti unaprijed definiranu formulu koja koristi funkciju SUM.

  1. Na radnom listu kliknite ćeliju ispod numeričkih vrijednosti koje želite zbrojiti ili desno od njih.
  2. Na kartici Polazno, u grupi Uređivanje kliknite Automatski zbrojSlika gumba .

 Savjet   Automatski zbroj dostupan je i na kartici Formule u grupi Biblioteka funkcija.

  1. Pritisnite ENTER da bi se rezultati funkcije SUM prikazali u odabranoj ćeliji.

Sama formula prikazuje se u traci formule.

 Savjet   Ako tražite brz način zbrajanja vrijednosti unutar stupca, možete smjestiti podatke u tablicu programa Excel. U tablici programa Excel možete zbrajati cijeli redak te odmah zbrojiti vrijednosti unutar stupca. Dodatne informacije potražite u članku Pregled tablica programa Excel.

Vrh stranice Vrh stranice

Unos formule u susjedne ćelije

Kada unosite formulu u susjedne ćelije, bilo da se radi o retku ili stupcu, formula se automatski prilagođava za izračun vrijednosti u odgovarajućem retku ili stupcu.

  1. Na radnom listu odaberite ćeliju koja sadrži formulu koju želite unijeti u susjedne ćelije.
  2. Vucite držač ispune (držač ispune: Mali crni kvadrat u donjem desnom kutu označavanja. Kada pokažete na držač ispune, pokazivač se mijenja u crni križić.)Držač ispune preko ćelija koje želite ispuniti.

 Napomena   Držač ispune prikazuje se po zadanom, no ako nije dostupan, u programu Excel prvo trebate navesti mogućnost koja aktivira držač ispune.

Informacije o načinu aktiviranja prikaza držača ispune potražite u članku Prikaz ili sakrivanje držača ispune.

  1. Za navođenje načina ispune odabira kliknite Mogućnosti automatske ispuneSlika gumba, a zatim kliknite željenu mogućnost.

 Napomena   Ako automatski izračun u radnoj knjizi nije omogućen, formule se neće ponovno izračunavati nakon što ispunite ćelije. Za provjeru mogućnosti izračuna u radnoj knjizi učinite sljedeće:

  1. Kliknite Gumb Microsoft Officea Slika gumba, kliknite Mogućnosti Excela, a zatim kliknite kategoriju Formule.
  1. U odjeljku Mogućnosti izračuna pogledajte odjeljak Izračun u radnoj knjizi.

Savjeti

  • Aktivnu ćeliju možete ispuniti i formulom iz susjedne ćelije pomoću naredbe Ispuna (na kartici Polazno u grupi Uređivanje), pritiskom na CTRL+D za ispunjavanje ćelije ispod ili CTRL+R za ispunjavanje ćelije desno od ćelije koja sadrži formulu.
  • Možete automatski ispuniti formulu prema dolje, za sve susjedne ćelije na koje se odnosi, tako da dvokliknete držač ispune na prvoj ćeliji koja sadrži formulu. Na primjer, ćelije A1:A15 i B1:B15 sadrže numeričke vrijednosti, a formulu =A1+B1 upišete u ćeliju C1. Za kopiranje te formule u ćelije C2:C15 (tako da je C2=A2+B2, C3=A3+B3 i tako dalje) odaberite ćeliju C1 i dvokliknite držač ispune.
  • Ako tražite još bržu metodu ispunjavanja formula, možete smjestiti podatke u tablicu programa Excel. U toj tablici možete stvoriti izračunati stupac tako da jednostavno unesete jednu formulu koju će Excel automatski iskoristiti za cijeli stupac. Čarobna matematika! Dodatne informacije potražite u članku Pregled tablica programa Excel.

Vrh stranice Vrh stranice

 
 
Odnosi se na:
Excel 2007